Pentagon'un drone tedarikinde startup dönemi hız kazanıyor

Pentagon, düşük maliyetli insansız hava araçları ve otonom sistemlerde startup odaklı tedarik modelini hızla genişletiyor.

Uzun geliştirme takvimleri ve az sayıda büyük yükleniciye dayanan geleneksel sistemin yanında, ürünleri aylar içinde test eden, çok sayıda firmayı aynı yarışmada karşılaştıran ve başarılı tasarımları doğrudan seri üretime taşıyan yeni bir yapı kuruluyor.

Savunma teknolojisi girişimlerine verilen Pentagon sözleşmelerinin değeri son yıllarda yükselse de en büyük 15 startupın aldığı pay, toplam savunma sözleşmelerinin yüzde 1'inin altında kalıyor. Buna karşın 2026'nın ilk yarısında savunma teknolojilerine yapılan girişim sermayesi yatırımlarının 16,8 milyar dolara ulaşması, sektörün büyüme hızını ortaya koyuyor.

DRONE DOMINANCE: 1,1 MİLYAR DOLARLIK PROGRAM

Değişimin merkezinde, iki yılda 1,1 milyar dolarlık harcama öngörülen Drone Dominance Programı bulunuyor. Program, düşük maliyetli, tek yönlü saldırı görevlerinde kullanılabilen ve gerektiğinde kaybedilebilir nitelikteki insansız hava araçlarının büyük miktarlarda tedarik edilmesini amaçlıyor.

Pentagon, programın ilk aşamasında 30 bin drone satın aldı. Haziran 2026 itibarıyla yaklaşık 2 bin aracın birliklere gönderildiği, eylülde 60 bin ilave sistem için sipariş verilmesinin planlandığı ve 2027'ye kadar 200 binden fazla yapay zeka destekli öldürücü drone tedarik edilmesinin hedeflendiği açıklandı. Birim maliyet hedefi yaklaşık 3 bin dolar olarak belirlendi.

İlk yarışmada öne çıkan 11 tedarikçi Skycutter, Neros, Napatree Technology, ModalAI, Auterion Government Solutions, Ukrainian Defense Drones Tech, Griffon Aerospace, Nokturnal AI, Halo Aeronautics, Ascent Aerosystems ve Farage Precision oldu. Böylece yazılım, uçuş kontrolü, gövde üretimi ve birinci şahıs görüşlü saldırı dronlarında uzmanlaşan küçük şirketler aynı tedarik havuzunda buluştu.

Pentagon, ağustosta Colorado eyaletindeki Fort Carson'da yapılacak ikinci yarışma için 19 şirketi seçti. Bu aşamada firmaların daha uzun menzil, daha yüksek güvenilirlik ve elektronik harp ortamında görev yapabilme kapasitesi göstermesi bekleniyor. Drone Dominance Programı, Savunma İnovasyon Birimi ile Test Kaynakları Yönetim Merkezi tarafından ortak yürütülürken sözleşme yetkisini Deniz Harp Merkezi Crane Birimi kullanıyor.

NEROS'A 500 MİLYON DOLARA KADAR SÖZLEŞME

Drone Dominance yarışmasının öne çıkan şirketlerinden Neros, Pentagon'un startup üreticilerini daha büyük siparişlerle destekleme politikasının en belirgin örneklerinden biri oldu.

ABD ordusu, Neros'a Archer adlı birinci şahıs görüşlü küçük insansız hava aracının tedariki için üst sınırı 500 milyon dolar olan, Haziran 2031'e kadar geçerli bir sözleşme verdi. Sözleşme; araçların yanı sıra destek ekipmanını, testleri, mühendislik hizmetlerini ve eğitimi kapsıyor.

ANDURIL VE SHIELD AI, OTONOM SAVAŞ UÇAKLARINDA

Startupların etkisi yalnızca küçük ve düşük maliyetli dronlarla sınırlı kalmıyor. ABD Hava Kuvvetlerinin insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapacak otonom Collaborative Combat Aircraft programında Anduril'in FQ-44 modeli ile General Atomics'in FQ-42 modeli geliştirme ve üretim aşamasına geçti.

Hava Kuvvetleri, on yılın sonuna kadar 150'den fazla muharebeye hazır Collaborative Combat Aircraft edinmeyi, uzun vadede ise yaklaşık 1000 uçaklık bir filoya ulaşmayı hedefliyor. Anduril, General Atomics, Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX Collins Aerospace ve Shield AI, görev otonomisi yazılımları için oluşturulan tedarikçi havuzunda yer alıyor.

Shield AI'ın yazılımı General Atomics'in YFQ-42 platformunda, RTX Collins'in sistemi ise Anduril'in YFQ-44 uçağında yarı otonom uçuş testlerine başladı. Pentagon'un devlet mülkiyetindeki açık yazılım mimarisi, uçak gövdesi ile otonomi yazılımının farklı şirketlerden alınabilmesine ve tedarikçinin daha kolay değiştirilebilmesine imkan sağlıyor.

REPLICATOR, ÜRETİME GEÇİŞ YOLUNU AÇTI

Pentagon'un 2023'te başlattığı Replicator girişimi, startup ürünlerinin kısa sürede askeri birliklere ulaştırılması için temel programlardan biri oldu.

Program kapsamında Kara Kuvvetleri için Anduril'in Ghost-X keşif aracı ile Performance Drone Works'ün C-100 sistemi seçildi. Deniz Piyadeleri, Anduril'in Altius-600 mühimmatını AeroVironment'ın Switchblade-600 sistemiyle birlikte tedarik havuzuna aldı.

Hava Kuvvetlerinin Enterprise Test Vehicle çalışmasında ise Anduril, Integrated Solutions for Systems, Leidos Dynetics ve Zone 5 prototip geliştirmek üzere görevlendirildi. Pentagon, Replicator'ın ilgili tedarik aşamalarında 500'den fazla ticari firmayı değerlendirdi, 30'dan fazla donanım ve yazılım şirketiyle sözleşme yaptı. Bu şirketlerin yaklaşık yüzde 75'ini geleneksel savunma yüklenicileri dışında kalan firmalar oluşturdu.

SKYDIO VE TEAL DRONES, TAKTİK KEŞİFTE

Kara Kuvvetlerinin Short-Range Reconnaissance programında Skydio'nun X10D modeli ile Teal Drones'un Black Widow sistemi seçildi. Her iki araç da birlik seviyesinde keşif, gözetleme ve hedef tespiti amacıyla kullanılıyor.

Pentagon ayrıca güvenlik incelemesinden geçirilen Amerikan yapımı drone ve bileşenlerini bir araya getiren Blue UAS sistemini genişletiyor. Kasım 2025 itibarıyla listede 39 sertifikalı platform, 165 bileşen ve değerlendirme sürecinden geçirilen 81 şirket bulunuyordu. Bu mekanizma, küçük üreticilerin ayrı ayrı uzun güvenlik süreçlerinden geçmeden kamu kurumlarına satış yapabilmesini kolaylaştırıyor.

YENİ YARIŞMALAR DEVAM EDİYOR

Savunma İnovasyon Birimi, 23 Temmuz 2026'ya kadar başvuru kabul ettiği Massed Modular Aircraft projesiyle uzun menzilli, modüler ve toplu kullanılabilecek yeni insansız hava aracı tasarımları arıyor. Çağrı, ABD şirketlerinin yanı sıra müttefik ülkelerdeki üreticilere de açık tutuluyor.

Pentagon'un yeni modeli, büyük savunma şirketlerini tedarik zincirinin dışına çıkarmıyor. General Atomics, AeroVironment, Lockheed Martin, Northrop Grumman ve RTX gibi yerleşik üreticiler programlarda yer almaya devam ediyor. Ancak açık mimari, sık aralıklarla düzenlenen uçuş yarışmaları ve daha küçük üretim partileri, startupların geliştirdikleri sistemleri yıllar yerine aylar içinde sahaya taşımasına imkan veriyor.