Lightfish, Luzon açıklarında Çin Donanmasına ait muhribi görüntüledi

ABD merkezli Seasats şirketine ait Lightfish insansız deniz aracı, Filipinler'in Luzon Adası açıklarında Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanmasına ait Type 052D sınıfı güdümlü füze muhribini görüntüledi.

Görüntüler 16 Haziran'da kaydedildi ancak şirket tarafından Reuters ile paylaşılmasının ardından 29 Temmuz'da kamuoyuna yansıdı. Bu nedenle 30-31 Temmuz tarihleri olayın gerçekleştiği zamanı değil, görüntülere ilişkin haberlerin yayımlandığı dönemi ifade ediyor.

Görüntünün tarihi ve yaklaşık konumu doğrulandı

Reuters, videonun özgünlüğünü incelediğini, kayıt tarihini dosyanın özgün üst verileri üzerinden doğruladığını ve görüntüdeki gemiyi güverte düzeni, üst yapı, vinç ve direk özelliklerine dayanarak Type 052D sınıfı bir muhrip olarak belirlediğini bildirdi.

Haber ajansı, Seasats tarafından sağlanan seyir verilerini inceleyerek görüntünün Luzon Adası'nın yaklaşık 105 kilometre kuzeybatısında kaydedildiğini açıkladı. Bu mesafe, Lightfish ile muhrip arasındaki uzaklığı değil, görüntüleme noktasının Luzon'a yaklaşık mesafesini gösteriyor. Görüntülenen muhribin adı veya borda numarası açıklanmadı.

Reuters söz konusu noktayı Filipinler'in münhasır ekonomik bölgesi içinde tanımladı. Bununla birlikte kesin koordinatlar ile bölgenin hukuki statüsü, ABD Deniz Kuvvetleri, Filipinler Silahlı Kuvvetleri veya Çin makamlarının olaya özel kamuya açık bir açıklamasıyla ayrıca doğrulanmadı. Olayın herhangi bir ülkenin karasularında gerçekleştiği yönünde de resmî teyit bulunmuyor.

Taraflar arasındaki kesin mesafe açıklanmadı

Seasats, Lightfish'ın Çin savaş gemisine görüntü kaydedebilecek kadar yaklaştığını bildirdi. Şirket Üst Yöneticisi Flanigan, aracın gemiyi yakından görüntüleyerek veri topladığını belirtti.

Ancak şirket ile Reuters, Lightfish ve muhrip arasındaki en kısa mesafeyi açıklamadı. Kamuoyuna sunulan bilgilerde Çin gemisinin Lightfish'a doğru rota değiştirdiğini, aracı engellemeye çalıştığını veya tehlikeli bir manevra yaptığını gösteren resmî bir tespit yer almadı. Lightfish'ın izlediği kesin rota ve muhribin köprüüstünden verilen talimatlar da açıklanmadı.

Bu nedenle olay “yakın karşılaşma” olarak tanımlanabilse de iki aracın çatışma rotasına girdiği, seyir güvenliği kurallarını ihlal ettiği veya kasıtlı olarak gerilimi artırdığı sonucuna mevcut doğrulanmış bilgilerden ulaşılamaz. Olayda çarpışma, yaralanma veya maddi hasar bildirimi bulunmuyor.

Çin yakın mesafeli yaklaşmalara karşı uyarıda bulundu

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao, konuya ilişkin açıklamasında Çin ordusunun faaliyetlerinin uluslararası hukuk ve uygulamalara uygun olduğunu savundu.

Mao, ilgili taraflara Çin donanma gemilerine yakın mesafeden yaklaşmaktan kaçınmaları çağrısında bulunarak bu tür hareketlerin denizde veya havada kazaya yol açabileceğini belirtti. Bu açıklama Çin tarafının olayla ilgili tutumunu yansıtıyor.

Doğrulama sırasında Çin Savunma Bakanlığının kamuya açık kanallarında Lightfish görüntülerine ilişkin ayrı ve ayrıntılı bir açıklama tespit edilemedi. Çin makamları muhribin adı, görevi, kesin konumu veya olay sırasındaki manevraları hakkında bilgi paylaşmadı.

Filipinler gerilimi artıracak hareketlerden kaçınılmasını istedi

Filipinler'in Washington Büyükelçiliği, Reuters'a yaptığı açıklamada bütün taraflara gerilimi artırabilecek hareketlerden kaçınma çağrısında bulundu.

Büyükelçilik, özellikle Filipinler'in münhasır ekonomik bölgesinden izinsiz geçiş yapıldığının belirlenmesi durumunda ihtiyatlı davranılması gerektiğini bildirdi. Açıklamada Lightfish'ın görevi, operatörü veya Filipinler makamlarıyla bir koordinasyon bulunup bulunmadığı konusunda bilgi verilmedi.

Filipinler Silahlı Kuvvetleri ile ABD Deniz Kuvvetleri ve 7. Filo'nun incelenen kamuya açık duyurularında, 16 Haziran'daki Lightfish görevinin bu kurumlar tarafından yönetildiğini veya görevlendirildiğini doğrulayan olaya özel bir açıklama yer almadı. Seasats da kamuya yansıyan açıklamasında görevi bir ABD ya da Filipin askerî operasyonu olarak tanımlamadı.

Lightfish uzun süreli görevler için geliştirildi

Seasats'ın resmî ürün bilgilerine göre Lightfish, deniz gözetleme, araştırma ve güvenlik devriyesi gibi görevler için geliştirilen küçük bir otonom su üstü aracı.

Şirket, yaklaşık 138 kilogram ağırlığındaki aracın azami hızını 5 knot, görev dayanımını 6 aya, menzilini ise 8 bin deniz miline kadar veriyor. Lightfish'ın standart konfigürasyonunda kameralar, uydu haberleşme sistemleri, çarpışmadan kaçınma ve otonom seyir özellikleri bulunuyor. Bunlar üretici tarafından açıklanan teknik değerler olup 16 Haziran'daki görevde kullanılan yüklerin tamamı kamuoyuna açıklanmadı.