ABD 52 milyon dolarlık askeri finansmanı Batı Yarımküre'ye kaydırıyor

ABD yönetimi, Avrupa ile Orta Doğu/Kuzey Afrika bölgesindeki dört ülkeye yönelik toplam 52 milyon dolarlık askeri finansmanı Batı Yarımküre'deki dört ülkeye kaydırmayı planlıyor. Associated Press'in 15 Eylül tarihli özgün haberine göre Dışişleri Bakanlığı, Kongre'ye yaptığı bildirimde kaynağın Slovakya, Kuzey Makedonya, Tunus ve Irak'tan alınarak Panama, Peru, Ekvador ve Kolombiya'ya yönlendirileceğini bildirdi.

WLOX ve KALB'de yayımlanan metinler bağımsız bir yerel haber değil, AP haberinin sendikasyon sürümleri. Her iki kanalın sayfasında da haber "By The Associated Press" imzasıyla yer alıyor ve görünen yayın tarihi ABD Merkezi Saat Dilimi'nde 15 Eylül 2026; bazı uluslararası sayfalarda haber 16 Eylül tarihine taşınmış durumda.

Ülke bazındaki miktarlar henüz açıklanmadı

Doğrulanabilen rakam toplam 52 milyon dolar. AP'nin elde ettiği Kongre bildirimi ve Dışişleri Bakanlığının AP'ye verdiği açıklama, Slovakya, Kuzey Makedonya, Tunus ve Irak'ın her birinden ne kadar azaltılacağını veya Panama, Peru, Ekvador ve Kolombiya'nın her birine ne kadar aktarılacağını belirtmiyor. AP ayrıca dört kaynak ülkenin FMF desteğinin tamamen sona ermeyeceğini, kalan miktarların da o aşamada netleşmediğini bildirdi.

Bu nedenle mevcut kaynaklarla "Irak'tan X milyon, Tunus'tan Y milyon kesildi" şeklinde ülke bazlı bir dağılım vermek mümkün değil. Benzer biçimde, Bakan Rubio'nun 9 Eylül'deki Ekvador ziyareti sırasında Kongre'den 45 milyon dolarlık güvenlik finansmanı istemeyi planladığını açıklaması ayrı bir girişim; Reuters'ın aktardığı bu rakamın 52 milyon dolarlık yeniden programlamada Ekvador'un payı olduğu doğrulanmış değil.

FMF olarak bilinen Foreign Military Financing programı, uygun ortak ülkelerin ABD savunma malzemesi, hizmeti ve eğitimini finanse etmesine olanak sağlıyor. ABD Savunma Güvenlik İşbirliği Ajansına göre hangi ülkelerin FMF alacağına ve miktarlara Dışişleri Bakanı karar verirken programın uygulanmasını Savunma Bakanlığı yürütüyor.

Washington Batı Yarımküre önceliğini gerekçe gösteriyor

Dışişleri Bakanlığı AP'ye yaptığı açıklamada yeniden tahsis edilen paranın uyuşturucu kaçakçılığı bağlantılı güvenlik tehditleriyle mücadele ve Panama Kanalı'nın güvenliğinin desteklenmesi için kullanılacağını belirtti. Bakanlık ayrıca kaynakların ABD'nin rakiplerinin Batı Yarımküre'de stratejik nüfuz noktaları oluşturmasını engellemeye yardımcı olacağını savundu ve mevcut FMF dağılımının yönetimin Batı Yarımküre önceliğiyle uyumlu olmadığını söyledi.

Bakan Rubio da geçen hafta Kolombiya, Ekvador ve Peru'yu ziyaret ederek uyuşturucu kaçakçılığına karşı güvenlik işbirliğini artırma mesajı verdi. Reuters, Ekvador'da yeni güvenlik finansmanı planının açıklandığını; Peru'nun ise ABD öncülüğündeki bölgesel uyuşturucuyla mücadele işbirliğine katıldığını bildirdi.

Kaynak ülkelerden Slovakya ve Kuzey Makedonya NATO üyesi. NATO'nun güncel üye listesine göre Slovakya 2004'te, Kuzey Makedonya ise 2020'de İttifak'a katıldı.

İran savaşıyla doğrudan bağlantı doğrulanmadı

ABD'nin İran'la devam eden çatışması güncel kaynaklarla doğrulanıyor. Kongre Bütçe Ofisi, 15 Eylül'de yayımladığı raporda ABD'nin İran'a karşı muharebe operasyonlarının Şubat 2026'da Operation Epic Fury adıyla başladığını ve 1 Ağustos itibarıyla Pentagon'a yaklaşık 38 milyar dolara mal olduğunu hesapladı. CBO, çatışmanın yoğunluğuna bağlı olarak ilave bir ayın yaklaşık 2 ila 3 milyar dolara mal olabileceğini belirtti; AP, çatışmanın başlangıç tarihini 28 Şubat olarak veriyor.

Bununla birlikte, 52 milyon dolarlık FMF yeniden tahsisinin İran savaşını finanse etmek, savaşın maliyetini karşılamak veya İran'a ilişkin askeri ihtiyaçları gidermek amacıyla yapıldığına dair doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Dışişleri Bakanlığının AP'ye açıkladığı gerekçe Batı Yarımküre, uyuşturucuyla mücadele, Panama Kanalı ve rakip güçlerin bölgedeki nüfuzunu sınırlama hedeflerinden oluşuyor. CBO'nun İran savaşı raporu da bu 52 milyon dolarlık yeniden programlamayla bir bağlantı kurmuyor. Dolayısıyla iki gelişme aynı dönemde yaşansa da aralarında doğrudan nedensellik kurmak mevcut kanıtların ötesine geçer.

Irak'ın finansmanı azaltılacak dört ülkeden biri olması, kararın İran savaşı sürerken Orta Doğu güvenliği açısından ayrıca dikkat çekmesine yol açıyor; ancak Irak'tan tam olarak ne kadar FMF çekileceği açıklanmadığı gibi Bakanlık Irak'a desteğin tümüyle sona ereceğini de söylemedi.

ARŞİV/FILE PHOTO: Görsel, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Ocak 2025 tarihli resmi portresidir; bu haberdeki Kongre bildirimine veya Rubio'nun Latin Amerika ziyaretlerine ait bir görüntü değildir.