Birleşik Krallık Dreadnought programına 8,4 milyar sterlin ayırdı

Birleşik Krallık hükümeti, Kraliyet Donanmasının yeni nesil nükleer caydırıcılık denizaltılarını kapsayan Dreadnought programının dördüncü büyük üretim aşaması için yaklaşık 8,4 milyar sterlinlik finansman sağlanacağını açıkladı.

Savunma Bakanlığı ile Defence Nuclear Enterprise tarafından 30 Temmuz'da yayımlanan açıklamaya göre yatırımın 5,9 milyar sterlinlik bölümü, denizaltıları Barrow-in-Furness'te inşa eden BAE Systems'a verilen sözleşmeden oluşuyor. Kalan 2,5 milyar sterlinin Rolls-Royce Submarines ve diğer tedarik zinciri kuruluşlarına yönlendirilmesi öngörülüyor. Rolls-Royce'a ayrılacak kesin tutar kamuya açıklanmadı.

Yatırım Dreadnought programının dördüncü aşamasını kapsıyor

Resmî olarak “Delivery Phase 4” adı verilen yatırım aşaması, dört Dreadnought sınıfı denizaltının yapımındaki bir sonraki üretim ve entegrasyon çalışmalarını kapsıyor.

Plan kapsamında sınıfın ilk gemisi HMS Dreadnought'un deniz denemelerini tamamlaması ve 2030'ların başında Kraliyet Donanmasında hizmete girmeye hazır hâle gelmesi hedefleniyor. İkinci gemi HMS Valiant'ın deniz denemeleri aşamasına ulaşması, HMS Warspite ile HMS King George VI'nın ise yapım ve donatım süreçlerinde belirlenen aşamaları tamamlaması öngörülüyor.

Savunma Bakanlığı ve BAE Systems, 8,4 milyar sterlinlik aşama için sabit bir sözleşme süresi veya kesin bitiş tarihi açıklamadı. Kamuya açık duyurularda süre, takvim yılı sayısıyla değil, ilk iki denizaltının deniz denemeleri ile diğer gemilerin yapım aşamalarına bağlı kilometre taşları üzerinden tanımlandı.

Dreadnought sınıfı, Birleşik Krallık'ın hâlen denizde konuşlandırdığı Vanguard sınıfı balistik füze denizaltılarının yerini alacak. Dört denizaltının tamamı BAE Systems'ın Barrow-in-Furness tersanesinde inşa ediliyor. İlk geminin çelik kesimi 2016'da başladı.

Paketin 5,9 milyar sterlini BAE Systems'a verildi

BAE Systems, 5,9 milyar sterlinlik sözleşmenin HMS Dreadnought üzerindeki çalışmaların sürdürülmesini, HMS Valiant'ın yapımının ilerletilmesini ve diğer iki denizaltının imalat ve donatım faaliyetlerini kapsadığını bildirdi.

Şirketin verilerine göre Dreadnought programında BAE Systems bünyesinde 7 binden fazla kişi çalışıyor. Programın ülke genelinde desteklediği istihdamın yaklaşık 30 bin olduğu tahmin ediliyor. BAE Systems, son mali yılda Dreadnought tedarik zincirine 1,3 milyar sterlin harcadığını, programın başlangıcından bu yana 1500'den fazla Birleşik Krallık tedarikçisine yapılan toplam harcamanın 8,9 milyar sterline ulaştığını açıkladı. Bu rakamlar şirketin kendi kayıt ve tahminlerine dayanıyor.

BAE Systems, Barrow'daki denizaltı tesislerine bugüne kadar yaklaşık 1 milyar sterlin yatırım yapıldığını ve tesisteki çalışan sayısının son dört yılda 11 binden yaklaşık 16 bine yükseldiğini bildirdi. Hükümetin daha geniş Defence Nuclear Enterprise verilerinde ise Barrow bağlantılı istihdam yaklaşık 13 bin 500 olarak gösteriliyor. İki sayı farklı kapsam ve hesaplama yöntemlerine dayanıyor.

Rolls-Royce payının kesin dağılımı açıklanmadı

Hükümet, 8,4 milyar sterlinlik paketin 2,5 milyar sterlinlik bölümünün daha geniş tedarik zincirine ayrılacağını ve bunun içinde Derby'deki Rolls-Royce Submarines'a yönelik yatırımların da bulunacağını açıkladı.

Bununla birlikte 30 Temmuz tarihli duyurularda Rolls-Royce'a verilecek sözleşmenin kesin değeri, ödeme takvimi veya 2,5 milyar sterlin içindeki şirket bazlı dağılım yayımlanmadı. Bu nedenle 2,5 milyar sterlinin tamamının Rolls-Royce'a aktarılacağı söylenemez.

Rolls-Royce'un Derby'deki Raynesway tesisi, Kraliyet Donanmasının nükleer denizaltılarında kullanılan reaktör sistemlerini tasarlıyor ve üretiyor. Şirket, daha önce duyurulan ve bu paketten ayrı yürütülen genişleme programıyla Raynesway tesisini yaklaşık iki katına çıkarmayı, 100 bin metrekareden fazla yeni üretim ve ofis alanı oluşturmayı ve 1170 nitelikli pozisyon açmayı planlıyor.

Dreadnought ve SSN-AUKUS farklı programlar

Hükümetin 30 Temmuz'da açıkladığı 8,4 milyar sterlinlik paket doğrudan Dreadnought sınıfının dördüncü teslimat aşamasına ayrıldı. Açıklamada bu tutar, SSN-AUKUS denizaltılarının yapım bütçesi olarak tanımlanmadı.

Dreadnought sınıfı, Birleşik Krallık'ın nükleer caydırıcılık görevi için balistik füze taşıyacak dört denizaltıdan oluşuyor. SSN-AUKUS ise Birleşik Krallık, Avustralya ve ABD işbirliğiyle geliştirilen, nükleer güçle çalışan ancak konvansiyonel silahlarla donatılması planlanan ayrı bir taarruz denizaltısı programı. Birleşik Krallık, gelecekte 12'ye kadar SSN-AUKUS inşa etmeyi planlıyor.

BAE Systems'ın Barrow tersanesi ve Rolls-Royce'un Derby tesisleri Dreadnought, Astute ve SSN-AUKUS çalışmalarında ortak sanayi altyapısından yararlanıyor. Bu nedenle tesis yatırımları birden fazla programa kapasite sağlayabilse de 8,4 milyar sterlinlik yeni paketin resmî program karşılığı Dreadnought Delivery Phase 4 olarak açıklandı.

Defence Nuclear Enterprise 47 bin kişilik istihdam bildiriyor

Hükümet, Defence Nuclear Enterprise kapsamındaki faaliyetlerin ülke genelinde yaklaşık 47 bin kişilik istihdamı ve 6 binden fazla şirketten oluşan tedarik zincirini desteklediğini açıkladı. İş gücünün 2030'a kadar yaklaşık 65 bine yükselmesi, 2035'e kadar da sistem genelinde 22 bin çıraklık olanağı sağlanması öngörülüyor. Bu tahminler yalnızca 8,4 milyar sterlinlik sözleşmenin doğrudan oluşturacağı yeni iş sayısını değil, daha geniş nükleer savunma girişimini kapsıyor.

Resmî bölgesel dağılıma göre Defence Nuclear Enterprise, Barrow'da yaklaşık 13 bin 500, Derby'de 4 bin, Devonport'ta 8 bin, Aldermaston ve Burghfield'da 9 bin, HMNB Clyde'da 5 bin, Bristol'da 2 bin 500, Rosyth'te 850, Sheffield'da 700 ve Thurso'da 250 kişilik istihdamı destekliyor.

Hükümet ayrıca Barrow'da son üç yılda yüzde 40'lık üretkenlik artışı sağlandığını ve mevcut hükümet döneminde yaklaşık 1800 ek pozisyon oluşturulduğunu bildirdi. Bu veriler hükümetin ve yüklenici şirketlerin açıklamalarına dayanıyor; yatırımın gelecekteki maliyet, takvim ve istihdam sonuçları program ilerledikçe değişebilir.