NATO'dan 40 milyar doları aşan "Anti İHA" hamlesi

ANKARA/BRÜKSEL

NATO, insansız hava araçlarının savaş alanındaki artan rolüne karşı savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla "NATO Drone Edge" adı verilen yeni girişimi başlattı.

Girişim, 7 Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi Savunma Sanayii Forumu'nda duyuruldu. NATO müttefikleri, program kapsamında gelecek 5 yıl içinde dron ve diğer insansız hava araçlarına karşı kullanılacak savunma sistemlerine 40 milyar doların üzerinde yatırım yapmayı taahhüt etti.

NATO'nun duyurusunda söz konusu tutar, tek merkezden yönetilen bir satın alma sözleşmesi veya ortak fon olarak değil, müttefiklerin 5 yıllık dönemde gerçekleştireceği toplam yatırımlar şeklinde tanımlandı. Açıklamanın yapıldığı tarihte Reuters tarafından verilen kur esas alındığında 40 milyar dolar yaklaşık 35 milyar avroya karşılık geliyor.

NATO TESTİNDEN GEÇEN SİSTEMLER İÇİN ORTAK TEDARİK PAZARI

NATO Genel Sekreteri Rutte, Ukrayna, Orta Doğu ve NATO ülkelerinin hava sahalarında yaşanan gelişmelerin dron tehdidine karşı yeni bir yaklaşımı zorunlu hale getirdiğini belirtti.

Genel Sekreter Rutte, "Dronlar modern savaşın karakterini kökten değiştirdi." ifadesini kullanarak İttifak'ın insansız araçları büyük ölçekte kullanma kapasitesinin yanı sıra bunları tespit, teşhis ve etkisiz hale getirme imkanlarını da geliştireceğini bildirdi.

Girişimin temel unsurlarından birini NATO bünyesinde kurulacak İHA karşıtı sistem tedarik pazarı oluşturacak. Bu mekanizma aracılığıyla müttefiklerin NATO tarafından test edilmiş, İttifak sistemleriyle uyumlu ve hızlı biçimde satın alınabilecek çözümlere erişmesi amaçlanıyor.

Pazarda radar ve diğer algılama sensörleri, elektronik harp araçları, karıştırıcı sistemler, önleyici dronlar, mühimmat tabanlı çözümler ve lazer gibi farklı etkisiz hale getirme teknolojilerinin katmanlı savunma anlayışı içinde değerlendirilmesi bekleniyor.

DRON OPERATÖRÜ SAYISI 5 KATINA ÇIKARILACAK

NATO müttefikleri, teknolojik yatırımların yanı sıra silahlı kuvvetlerde görev yapacak dron operatörlerinin sayısını 2027 sonuna kadar 5 katına çıkarma taahhüdünde bulundu.

Eğitimlerin desteklenmesi amacıyla NATO Uçuş Eğitimi Avrupa programı dron operatörlerini de kapsayacak şekilde genişletilecek. Finlandiya, Fransa ve İsveç'in katılımıyla programdaki müttefik sayısı 20'ye yükselirken katılımcı ülkeler 8 NATO ülkesinde bulunan 16 eğitim merkezinden yararlanabilecek.

RESMİ BELGELERDE "ALMANYA ÖNCÜLÜĞÜ" İFADESİ YOK

NATO'nun resmi açıklaması, Drone Edge metni ve Genel Sekreter Rutte'nin konuşması girişimi 32 müttefikin ortak çalışması olarak tanımlıyor. Belgelerde Almanya'nın girişime liderlik ettiği veya programı tek başına başlattığı yönünde bir ifade yer almıyor.

Almanya ise İttifak'ın açıkladığı hedeflerle aynı dönemde kendi İHA karşıtı savunma yatırımlarını hızlandıran ülkeler arasında bulunuyor. Alman askeri teçhizat tedarik kurumu, Rheinmetall ve MBDA ile Alman Donanması için yüksek enerjili lazer silah sistemi geliştirilmesine yönelik yüz milyonlarca avro değerinde bir sözleşme imzaladı. Sistemin özellikle dronlara karşı gemilerin korunmasında kullanılması ve 2029'da operasyonel hale gelmesi planlanıyor.

UKRAYNA SAVAŞINDAN ÇIKARILAN DERSLER ETKİLİ OLDU

NATO yönetimi, Ukrayna'daki savaşın düşük maliyetli dronların keşif, hedef tespiti ve saldırı görevlerinde ne kadar etkili olabildiğini ortaya koyduğu görüşünde. İttifak bu nedenle yalnızca yüksek maliyetli hava savunma füzelerine dayanmayan, farklı tehdit türlerine uygun ve daha hızlı üretilebilecek çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.

Genel Sekreter Rutte, girişimin NATO ülkelerindeki savunma sanayisi, yenilikçi şirketler ve küçük ve orta büyüklükteki işletmeler için de yeni üretim imkanları oluşturacağını belirtti. Ankara'daki forumda hükümetler ve savunma şirketleri tarafından Drone Edge dışındaki projeleri de kapsayan 50 milyar avronun üzerinde yeni tedarik anlaşması açıklandı.