Senatör McConnell'in yokluğu Trump'ın 1,5 trilyon dolarlık savunma planını sıkıştırıyor

ABD Senatosu Tahsisatlar Komitesi Savunma Alt Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Senatör McConnell'in düşme ve zatürre nedeniyle çalışmalarına dönememesi, Trump yönetiminin 2027 mali yılı savunma bütçesi takvimini zorlaştırdı. McConnell olmadan komitedeki Cumhuriyetçi çoğunluk 14'e 14 eşitlenirken Demokratların desteği alınamazsa yıllık harcama tasarılarının komiteden çıkarılması mümkün görünmüyor.

ABD'nin Kentucky eyaleti Senatörü McConnell'in sağlık sorunları nedeniyle Senatodaki oylamalara katılamaması, Trump yönetiminin yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık toplam savunma kaynağı hedefini Kongreden geçirme çabaları üzerindeki baskıyı artırdı.

Senato Tahsisatlar Komitesinde Cumhuriyetçiler 15'e 14 çoğunluğa sahip. Komitenin Savunma Alt Komitesi Başkanlığını yürüten Senatör McConnell'in yokluğunda dağılım 14'e 14'e düşüyor. Komite kurallarına göre tasarıların üst kurula gönderilmesi için üyelerin bizzat oy kullanması gerekiyor ve eşitlikle sonuçlanan oylamalar başarısız sayılıyor. Bu nedenle Demokrat üyelerin tamamının karşı çıkması halinde Cumhuriyetçilerin tek başına savunma harcamaları dahil tahsisat tasarılarını komiteden çıkarması mümkün değil.

84 yaşındaki Senatör McConnell, 12 Temmuz'da yayımladığı açıklamayla 14 Haziran'da düşmesi nedeniyle hastaneye kaldırıldığını ve olay sırasında kısa süre bilincini kaybettiğini bildirdi.

McConnell, hastanedeki tetkiklerde kemik kırığı, beyin sarsıntısı, kalp krizi, felç, tümör veya kanamaya rastlanmadığının doktorları tarafından kendisine bildirildiğini aktardı. Hastanede bulunduğu sırada hafif zatürre geliştiğini ve antibiyotik tedavisi gördüğünü belirten McConnell, rehabilitasyon merkezinde fizik tedaviye devam ettiğini açıkladı.

Senatör McConnell, doktorlarının tavsiyesi üzerine henüz Senato Genel Kurulundaki oylamalara dönemeyeceğini belirterek kesin bir dönüş tarihi vermedi. McConnell'in ofisince yayımlanan sağlık açıklaması bir doktora dayandırıldı ancak doktorun adı kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu nedenle teşhis ve tetkik ayrıntıları, senatör ile ofisinin açıklamalarına dayanıyor.

Senatör McConnell'in yokluğu, yalnızca Savunma Alt Komitesinin yönetimini değil, 29 üyeli Senato Tahsisatlar Komitesindeki genel oy dengesini de etkiliyor. Komitede partiler arasında genel harcama sınırları konusunda uzlaşma sağlanamaması nedeniyle 2027 mali yılı tahsisat tasarılarının görüşmeleri daha önce de ertelenmişti. Demokratlar, savunma harcamalarındaki büyük artışın iç programlara benzer ölçüde kaynak sağlanmadan kabul edilmesine karşı çıkıyor. Senatör McConnell'in katılmadığı bir parti hattı oylamasında Cumhuriyetçilerin tasarıları ilerletme olanağı bulunmuyor.

Bununla birlikte McConnell'in yokluğu tasarıların kesin olarak reddedildiği anlamına gelmiyor. Cumhuriyetçiler bir veya daha fazla Demokrat senatörün desteğini alırsa komitedeki eşitliği aşabilir. Sorun, taraflar arasındaki mevcut harcama anlaşmazlığı nedeniyle böyle bir desteğin henüz garanti edilmemesi olarak öne çıkıyor.

Beyaz Saray'ın 2027 mali yılı planı, tek bir 1,5 trilyon dolarlık savunma tasarısından oluşmuyor. Yönetim, yaklaşık 1,15 trilyon dolarlık ihtiyari savunma harcamasının olağan yıllık tahsisat süreciyle, ilave 350 milyar doların ise zorunlu harcama niteliğindeki ayrı bir bütçe uzlaşma paketiyle sağlanmasını hedefliyor. İki kalemin toplamı yaklaşık 1,5 trilyon dolara ulaşıyor.

Bu nedenle Senatör McConnell'in yokluğunun etkisi iki farklı düzlemde değerlendiriliyor. Yıllık 1,15 trilyon dolarlık bölüm açısından en doğrudan risk, Tahsisatlar Komitesindeki 14'e 14 eşitlik. İlave 350 milyar dolarlık uzlaşma paketi bakımından ise sorun, Cumhuriyetçilerin Senato Genel Kurulunda kullanabileceği oy sayısının azalması ve parti içindeki olası itirazlara karşı hareket alanının daralması.

Senatör McConnell'in savunma harcamalarının artırılmasını uzun süredir desteklemesine rağmen kritik askerî programların bütçe uzlaşması yoluyla finanse edilmesine mesafeli yaklaştığı biliniyor. McConnell, hastaneye kaldırılmasından önceki bir komite oturumunda üçüncü bir uzlaşma paketinin kabul edileceğine inanmadığını belirtmişti. Bu açıklama, 350 milyar dolarlık ilave kaynağın McConnell'in yokluğundan önce de siyasi ve usule ilişkin belirsizliklerle karşı karşıya bulunduğunu gösteriyor.

Dolayısıyla "McConnell'in yokluğu 1,5 trilyon dolarlık paketi tek başına durdurdu" değerlendirmesi mevcut bilgilerle doğrulanamıyor. Yokluk, zaten anlaşmazlıklarla ilerleyen iki ayrı bütçe sürecini daha kırılgan hale getiriyor ancak nihai sonucu Demokratlarla yapılabilecek müzakereler, Cumhuriyetçi senatörlerin tutumu ve McConnell'in dönüş tarihi belirleyecek.

Senato, 13 Temmuz'da dört haftalık bir çalışma dönemi için yeniden toplandı. Açıklanan takvime göre 10 Ağustos-11 Eylül tarihleri arasında eyalet çalışmaları dönemi bulunuyor. Bu durum, yaz tatili öncesinde tahsisat tasarılarının komiteden geçirilmesi için sınırlı zaman bırakıyor.

Federal kurumlara sağlanan mevcut bütçe 30 Eylül'de sona erecek ve yeni mali yıl 1 Ekim'de başlayacak. Kongrenin 12 yıllık tahsisat tasarısını zamanında tamamlayamaması halinde federal kurumların kapanmasını önlemek için geçici bütçe düzenlemesine başvurulması bekleniyor.

McConnell'in sağlık durumunun yanı sıra savunma ve iç harcamalar arasındaki dengenin nasıl kurulacağı, uzlaşma paketinin Senatoda yeterli desteği bulup bulamayacağı ve partiler arası anlaşma sağlanıp sağlanamayacağı Trump yönetiminin savunma bütçesi hedefinin geleceğini belirleyecek.