İngiltere'de yeni hükümet savunma harcamalarını artırma taahhüdünü yineledi

İngiltere'nin yeni hükümeti, savunma harcamalarını artırma ve ülkenin NATO taahhütlerini yerine getirme politikasını sürdüreceğini duyurdu.

Başbakan Burnham, 20 Temmuz'da göreve başlamasının ardından yaptığı açıklamalar ve uluslararası temaslarda, savunma ile güvenliği hükümetinin öncelikleri arasında gösterdi. Burnham, NATO Genel Sekreteri Rutte ile görüşmesinde eski Savunma Bakanı Healey'yi Maliye Bakanlığına getirmesinin hükümetinin niyetini gösteren bir işaret olduğunu bildirdi. ABD Başkanı Trump ile görüşmesinde de İngiltere ve mütteklerinin güvenliğinin gündeminin üst sıralarında bulunduğunu vurguladı.

Burnham, Başbakanlık görevini devralmadan önce 2 Temmuz'da LBC'ye yaptığı açıklamada, Savunma Yatırım Planı'nın ülkenin ciddi biçimde yüzleşmesi gereken bir konu olduğunu söyledi.

Başbakan Burnham, "Savunma Yatırım Planı'nı tamamen finanse etme sorumluluğumu üstleneceğim." ifadesini kullandı. Burnham, 20 Temmuz'daki ilk Başbakanlık konuşmasında ise sosyal konut yatırımlarıyla sosyal yardım giderlerini azaltmayı, mali kurallara bağlı kalmayı ve ülkenin uluslararası savunma taahhütlerini yerine getirmeyi hedeflediğini belirtti.

STREETING DAHA FAZLA HARCAMANIN YANINDA REFORM İSTEDİ

20 Temmuz'da Savunma Bakanlığına atanan Bakan Streeting'in savunma harcamalarına ilişkin en açık değerlendirmeleri, göreve getirilmesinden önce yaptığı konuşmalarda yer aldı. Streeting, 20 Mayıs'ta Avam Kamarasında, "Savunmamıza daha fazla ve daha hızlı yatırım yapmalıyız." dedi.

Bakan Streeting, 16 Haziran'da yaptığı açıklamada ise yalnızca bütçenin büyütülmesinin yeterli olmayacağını savundu.

Streeting, "Yatırımın modernizasyonla eşleşmesi gerekiyor." diyerek Savunma Bakanlığındaki tedarik sorunlarının, kuvvetler arasındaki rekabetin ve güncelliğini kaybetmiş programların gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. Bakan Streeting ayrıca kamu kurumlarının bütçelerinde genel ve eşit oranlı kesinti yapılmasını eleştirerek hükümetin öncelikler arasında açık tercihler yapması gerektiğini söyledi.

Bakan Streeting, göreve başlamasının ertesi günü, İngiltere kıyıları açıklarında gerçek mühimmatla tatbikat yapan Rus savaş gemisinin faaliyetini "gösteriş amaçlı ve sorumsuzca" olarak nitelendirdi. Streeting, olayın İngiltere ile mütteklerinin her gün karşı karşıya kaldığı tehditlerin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti.

SAVUNMAYA 4 YILDA 298 MİLYAR STERLİN

Önceki Başbakan Starmer döneminde 30 Haziran'da yayımlanan ve Başbakan Burnham'ın finanse etme sözü verdiği Savunma Yatırım Planı, 2026-2027 ile 2029-2030 mali yılları arasında yaklaşık 298 milyar sterlinlik harcama öngörüyor. Plan kapsamında daha önce belirlenen bütçeye 15 milyar sterlin eklenmesi, yıllık savunma harcamasının 2029'a kadar 54 milyar sterlinden yaklaşık 80 milyar sterline yükseltilmesi planlanıyor. Bu artışın 2023-2024 ile 2029-2030 arasında reel olarak yüzde 27'ye ulaşacağı bildirildi.

Resmî plana göre NATO tanımındaki temel savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya oranı 2027-2028'den itibaren yüzde 2,7 olacak. Hükümet, gelecek parlamento döneminde yüzde 3'e, 2035'e kadar da NATO kapsamında yüzde 3,5'e ulaşmayı taahhüt ediyor. Enerji güvenliği ve kritik altyapı gibi daha geniş güvenlik kalemleri eklendiğinde NATO hedefi yüzde 5 olarak hesaplanıyor.

Ancak planın finansmanı siyasi tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Reuters'ın hükümet belgelerine dayandırdığı hesaplamaya göre, açıklanan 15 milyar sterlinlik artışın yaklaşık 4,7 milyar sterlinlik bölümü için gelecek bütçelerde kaynak bulunması gerekiyor. Plan ayrıca 2030'a kadar Savunma Bakanlığında 10,7 milyar sterlinlik verimlilik tasarrufu yapılacağı varsayımına dayanıyor. Mali Araştırmalar Enstitüsü, temel savunma harcamalarının 2035'te milli gelirin yüzde 3,5'ine çıkarılmasının yıllık yaklaşık 25 milyar sterlin ilave kaynak gerektirebileceğini değerlendiriyor.

KÜÇÜK İŞLETMELERE AYRILAN PAY YÜZDE 50 ARTACAK

Savunma Bakanlığından 21 Temmuz'da yapılan açıklamada, hipersonik füzelere karşı kullanılacak hava savunma sistemlerinin test edilmesi amacıyla 20 milyon sterlinlik bir proje başlatıldığı duyuruldu. Projenin İngiltere'de 63 istihdamı desteklemesi ve tedarik zincirindeki 15 küçük ve orta büyüklükteki işletmeye iş sağlaması öngörülüyor.

Hükümet ayrıca savunma sektörünün küçük ve orta büyüklükteki İngiliz şirketlerinden yaptığı alımları 2028'e kadar yüzde 50 artırarak 7,5 milyar sterline çıkarmayı ve İngiltere Savunma İnovasyonu için her yıl 400 milyon sterlin ayırmayı planlıyor. Bakan Streeting'in Farnborough Uluslararası Havacılık Fuarı'ndaki temasları sırasında duyurulan düzenlemeler, yeni hükümetin savunma harcamalarını sanayi politikası ve istihdamla ilişkilendireceğini gösteriyor.

İncelenen en güncel resmî açıklamalarda Bakan Streeting tarafından yeni bir savunma harcaması oranı ilan edilmedi. Hükümetin yürürlükteki sayısal hedefleri, harcamaları gelecek parlamento döneminde milli gelirin yüzde 3'üne, 2035'te ise yüzde 3,5'ine çıkaran Savunma Yatırım Planı'na dayanıyor. Başbakan Burnham'ın önündeki başlıca konu, yaklaşık 4,7 milyar sterlinlik tartışmalı finansman ihtiyacının sonbahar bütçesinde nasıl karşılanacağını açıklamak olacak.