Suudi Arabistan, Mekke güneyinde dron düşürdüğünü açıkladı; Husiler sorumluluğu reddetti

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, Kraliyet Hava Savunma Kuvvetlerinin 15 Eylül Salı günü yerel saatle 18.50'de Mekke'nin güneyinde bir dronu, kentin yasak hava sahasına girmeden önce önleyerek imha ettiğini 16 Eylül'de açıkladı. Koalisyon Sözcüsü Tümgeneral el-Maliki, dronun Husiler tarafından fırlatıldığını öne sürdü. Reuters, CNN ve diğer haber kuruluşları olayın bu bölümünü Suudi makamlarının açıklamasına dayandırdı.

Husiler ise Mekke'yi veya diğer İslami kutsal mekanları hedef aldıkları iddiasını reddetti. Husi askeri sözcüsü Saree, grubun Suudi Arabistan'daki operasyonlarının petrol tesisleri ile askeri üsleri hedef aldığını ve bunların kutsal mekanlardan uzakta olduğunu savundu. Reuters, CNN ve Express Tribune de Suudi atfının yanında Husi inkârına yer verdi.

İncelenen açık kaynaklarda dronun fırlatıldığı noktayı, nihai hedefini veya operatörünü Suudi açıklamasından bağımsız biçimde adli ya da teknik verilerle doğrulayan bir bulgu yer almadı. Bu nedenle farklı haber kuruluşlarındaki örtüşen anlatım, Suudi makamlarının açıklamasının ve Husi inkârının tutarlı biçimde aktarıldığını gösteriyor; dronun kaynağını bağımsız olarak kanıtlamıyor. AP de Suudi suçlaması ile Husi reddini ayrı iddialar olarak aktardı.

OIC ve Arap Birliği kınama yayımladı

İslam İşbirliği Teşkilatı (OIC), 16 Eylül tarihli açıklamasında Mekke ve Medine bölgesine yönelik olduğunu belirttiği Husi saldırılarını "menfur" (İngilizce açıklamada "heinous") olarak niteledi ve kutsal mekanların dokunulmazlığının ihlal edilmesini kabul edilemez gördüğünü bildirdi. OIC'nin açıklaması, Suudi Arabistan'ın saldırıların faili konusundaki değerlendirmesini esas alıyor.

Arap Birliği Genel Sekreteri Fahmy de Suudi makamlarının Mekke'ye yönelik olduğunu söylediği girişimi kınayarak, Mekke'nin güvenliği ve İslami kutsal mekanların dokunulmazlığının tehlikeye atılmasını "son derece ciddi" bir mesele olarak değerlendirdi ve Suudi hava savunmasının müdahalesini övdü.

Pakistan Başbakanı Şerif, girişimi İngilizce açıklamasında "dastardly and heinous" (alçakça ve menfur) ifadeleriyle kınadı. Bu daha güçlü nitelendirme özellikle Pakistan Başbakanı'nın açıklamasına ait; OIC ve Arap Birliği kendi açıklamalarında farklı ifadeler kullandı. Şerif aynı açıklamada tüm taraflara azami itidal ve diplomasi çağrısı yaptı.

Maldivler Devlet Başkanı Muizzu da Mekke'nin güvenliği ve kutsiyetini tehdit eden herhangi bir eylemin "tamamen kabul edilemez" olduğunu belirterek Suudi Arabistan'la dayanışma açıklaması yaptı.

OIC açıklamasında Medine bölgesinden de söz edilmekle birlikte, 15 Eylül akşamındaki dronun Mekke'nin güneyinde önlendiğine ilişkin Suudi açıklaması Medine'yi bu dronun hedefi olarak tanımlamıyor. OIC'nin Medine atfı, bölgedeki daha geniş saldırılar dizisine ilişkin açıklamasının parçası.

Husilerden F-15 iddiası

Husi askeri sözcüsü Saree, 16 Eylül'de yaptığı ayrı açıklamada grubun Yemen'in Marib vilayeti üzerinde Suudi Arabistan'a ait bir F-15 savaş uçağını düşürdüğünü iddia etti. Reuters, AP, Euronews ve Khaama Press, iddianın bağımsız olarak doğrulanamadığını; Suudi makamlarının da ilk saatlerde bir F-15 kaybını teyit etmediğini bildirdi.

Khaama Press de Husi iddiasına ilişkin herhangi bir kanıt sunulmadığını ve Suudi Savunma Bakanlığından o aşamada doğrulama gelmediğini yazdı. Aynı haberde Suudi koalisyonunun Mekke yakınındaki dronu Husilere atfettiği, Husi siyasi yetkililerinin ise bu suçlamayı reddettiği belirtildi.

Suudi makamlarına göre 2017'den bu yana ilk benzer olay

Koalisyon Sözcüsü el-Maliki, olayı Husilerin Mekke'yi hedef almaya yönelik "ikinci girişimi" olarak niteleyerek 27 Temmuz 2017'deki balistik füze olayını önceki örnek olarak gösterdi. CNN de Suudi makamlarının değerlendirmesine dayanarak bunun yaklaşık dokuz yıldır Mekke'ye yönelik ilk benzer Husi girişimi olduğunu aktardı. Bu tarihsel nitelendirme de Suudi makamlarının atfına dayanıyor.

Mekke, Kabe ve Mescid-i Haram'ı barındırması ve hac ibadetinin merkezi olması nedeniyle İslam'ın en kutsal şehri konumunda. Bu nedenle olayla ilgili resmi ve medya açıklamalarında kutsal mekanların güvenliği özellikle öne çıktı.

ARŞİV/FILE PHOTO: Görsel, Mekke'de Mescid-i Haram'ın genel dış görünümünü göstermektedir; dronun önlenme anına veya olay yerine ait bir görüntü değildir.