Dünya Liderlerinin ABD-İsrail Saldırılarına Tepkileri

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ardından dünya liderleri ihtiyatlı ifadelerle açıklamalar yaptı, tırmanma riskine dikkat çekti ve itidal çağrısı yaptı.

Birleşik Krallık Başbakanı, İngiltere’nin doğrudan saldırı operasyonlarına katılmayacağını yineledi. Bununla birlikte savunma önlemleri ve belirli üslerin tehditlere karşı kullanılmasının yetkilendirildiğini bildirdi. Başbakan, diplomasiye vurgu yaparak çatışmanın genişlemesine karşı olduğunu belirtti.

İngiltere hükümeti, bölgedeki İngiliz vatandaşlarının güvenliğine odaklandığını ve gerektiğinde tahliye planlarının devreye alınacağını açıkladı.

Avrupa’dan bazı liderler, İran’ı müzakere masasına davet eden ortak çağrılar yaptı. Fransa Cumhurbaşkanı, Almanya Başbakanı ve Birleşik Krallık Başbakanı’nı içeren açıklamada, taraflara gerilimi artırmama ve diplomasiyi ön planda tutma çağrısı yapıldı. Ortak açıklamada, çatışmanın genişlemesi halinde ciddi riskler doğacağı vurgulandı.

İspanya Başbakanı, ABD ve İsrail’in tek taraflı askeri operasyonunu reddetti. Yazılı açıklamasında bu eylemin gerilimi artırdığı ve küresel güvenlik düzeni için belirsizlik yarattığını ifade etti. Başbakan, Orta Doğu’da uzun süreli savaşa daha fazla tahammül olmadığını kaydetti.

İrlanda Başbakanı, derin bir kaygı duyduğunu ifade ederek tüm taraflara itidal çağrısı yaptı. Daha fazla fragmantasyona yol açabilecek askeri eylemler yerine diplomasi ve müzakerenin öncelenmesi gerektiğini belirtti.

Rusya Dışişleri, saldırıları “planlı ve haksız” bir askeri hareket olarak nitelendirerek kınadı. Moskova, bu tür operasyonların uluslararası hukuka zarar verdiğini savunurken barış çabalarına destek vereceklerini yineledi ve İran ile diplomatik bağların önemine vurgu yaptı.

Bölge ülkeleri ve müttefikler de benzer ifadeler kullandı. Pakistan dışişleri yetkilisi, İran ile temaslarda saldırıları şiddetle kınadığını ifade ederek gerilimin tırmanmaması gerektiğini belirtti. Diğer bazı siyasi liderler ve hükümetler de egemenlik, hukuka saygı ve diyalog çağrısı yaptı.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, taraflara sorumlu davranma çağrısı yaptı; çatışmanın insani etkileri ve barışa zarar verebileceğine işaret etti.

Ekonomik etkiler de liderlerin değerlendirmelerinde yer aldı. Artan gerilimlerin petrol piyasalarında dalgalanmalara yol açtığı ve küresel mali göstergeler üzerinde baskı oluşturduğu uyarısı yapanlar oldu.

Genel olarak, dünya liderlerinin açıklamaları arasında doğrudan saldırı operasyonlarına katılmama, diplomasi çağrısı yapma ve saldırıları kınama gibi farklı tonlar yer aldı. Birçok lider, çatışmanın genişlemesine ilişkin belirsizlik ve risklere dikkat çekti, diplomatik çözüm ihtiyacını vurguladı.