Suudi Arabistan ile 13 ülke deniz savunma ittifakı girişimini duyurdu

Suudi Arabistan ile 13 ülke, Çok Uluslu Deniz Savunma İttifakının kurulmasına destek veren ortak bildiriyi 30 Temmuz'da Riyad'da yayımladı.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığının ev sahipliğindeki toplantıya 43 ülkenin genelkurmay başkanları veya temsilcileri ile Avrupa Birliğinin Suudi Arabistan Delegasyonu katıldı. Toplantıda ittifakın taslak tüzüğü, kurumsal yapısı, komuta ve kontrol düzenlemeleri, çalışma mekanizmaları ile kuruluş sürecinin sonraki aşamaları ele alındı.

Ortak bildiriyi Suudi Arabistan, Kuveyt, Bahreyn, Katar, Pakistan, Türkiye, Mısır, Ürdün, Yemen, Bangladeş, Nijerya, Sudan, Cibuti ve Somali imzaladı. Böylece girişimde Suudi Arabistan'ın yanı sıra 13 ülke, toplam 14 kurucu imzacı yer aldı.

Kuruluş sürecinde ulusal işlemler tamamlanacak

Kurucu ülkeler, ittifak tüzüğüne resmen katılmak için kendi anayasal ve hukuki düzenlemeleri kapsamında gerekli iç işlemleri tamamlamayı sürdüreceklerini bildirdi.

Suudi Savunma Bakanlığı, toplantıya katılan başka ülkelerin de girişime destek verdiğini ancak ortak bildiriye katılmadan önce ulusal onay süreçlerini tamamladığını açıkladı. İttifaka daha sonra katılmak isteyen ülkelere açık kapı bırakıldığı belirtildi.

Bu düzenleme, ortak bildirinin imzalanmasının her ülkenin bütün faaliyet ve operasyonlara otomatik olarak katılacağı anlamına gelmediğini gösteriyor. Bildiriye göre ittifak faaliyetlerine katılım, her üyenin ulusal mevzuatı ve prosedürleri doğrultusunda vereceği egemen karara bağlı olacak.

İttifak üç deniz bölgesine odaklanacak

Ortak bildiriye göre ittifakın coğrafi çalışma alanı Babülmendep Boğazı, Kızıldeniz ve Aden Körfezi olacak.

İttifakın açıklanan amaçları arasında deniz güvenliğinin geliştirilmesi, seyrüsefer serbestliğinin korunması, uluslararası ticaret güzergâhları ile küresel enerji tedarik hatlarının güvenliğinin desteklenmesi ve üye ülkelerin ortak denizcilik çıkarlarının korunması bulunuyor.

Kurucu ülkeler, faaliyetlerin Birleşmiş Milletler Şartı, uluslararası hukuk, uluslararası anlaşmalar ve kabul edilmiş denizcilik kuralları çerçevesinde yürütüleceğini açıkladı. Bildiride girişimin ❝tamamen savunma amaçlı❞ olduğu ve herhangi bir ülke, ittifak veya uluslararası kuruluşu hedef almadığı belirtildi.

Resmî açıklamalarda belirli bir ülke, devlet dışı aktör veya silahlı grup ittifakın hedefi olarak gösterilmedi.

İstihbarat paylaşımı ve ortak tatbikatlar planlanıyor

İttifak çerçevesinde deniz güvenliği alanında bilgi ve istihbarat paylaşımı, operasyonel planlama, ortak tatbikatlar, eğitim, kapasite geliştirme ve edinilen tecrübelerin paylaşılması öngörülüyor.

Ortak bildiride ayrıca ittifak tüzüğü kapsamında müşterek deniz operasyonları düzenlenebileceği belirtildi. Bununla birlikte, operasyonlara katılımın her üye ülkenin ayrı kararına tabi olacağı vurgulandı.

Suudi Arabistan'da Müşterek Komutanlık, Komuta ve Kontrol Merkezi, Müşterek Deniz Harekât Merkezi ve Genel Sekreterlik kurulacak. Bu birimler ittifakın temel yürütme organlarını oluşturacak.

Suudi Arabistan, kurucu üye ve ittifakın lider ülkesi olarak belirlendi. İttifakın kalıcı merkezine de Suudi Arabistan ev sahipliği yapacak.

Katılımcı ülkelerin resmî kanalları bildiriyi doğruladı

Katar'ın resmî haber ajansı QNA, Katar'ın da aralarında bulunduğu 14 ülkenin ittifakın kuruluş düzenlemelerine destek verdiğini ve faaliyetlere katılımın ulusal kararlara bağlı olacağını aktardı.

Pakistan devlet yayın kuruluşu Radio Pakistan da Pakistan'ın kurucu imzacılar arasında bulunduğunu doğruladı. Açıklamada toplantıda ittifakın taslak tüzüğü, kurumsal yapısı, komuta düzenlemeleri ve operasyon mekanizmalarının görüşüldüğü belirtildi.

Resmî duyurularda ittifaka tahsis edilecek asker veya gemi sayısı, ilk operasyonun tarihi, ulusal katkıların kapsamı ve ayrıntılı angajman kuralları açıklanmadı.