Nijerya’da Yeni Tehlike: El Kaide Bağlantılı JNIM Sınırları Zorluyor

Batı Afrika'nın en ölümcül terör örgütü JNIM'in Nijerya'daki ilk saldırısını üstlenmesinin ardından Başkan Tinubu, orduya "yeni yılanların başını ezme" talimatı vererek sınır güvenliğinde teknolojik ve stratejik seferberlik başlattı.

Nijerya'nın güvenlik güçleri, son haftalarda ülkenin kuzey ve batı sınırları boyunca çabalarını yeniden organize edip odaklanmış durumda. Yeni atanan askeri liderler, tehlikeli bir şekilde ortaya çıkan bir tehdide dikkatlerini yönlendiriyor.

Batı Afrika'nın en ölümcül terörist grubu olan Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM), Nijerya'daki ilk bilinen saldırısının sorumluluğunu üstlendi. Bu saldırıda, 29 Ekim'de Kwara Eyaleti'nde bir askeri öldürdü ve mühimmat, nakit ve ekipman ele geçirdi.

Ertesi gün, Başkan Bola Tinubu, yeni atanan askeri liderlerine kuzey merkezi, kuzeybatı ve güney Nijerya'nın bazı bölgelerindeki yeni silahlı gruplarla yüzleşmeleri talimatını verdi.

“Bu yeni tehditlerin büyümesine izin veremeyiz,” dedi başkanlık villasında düzenlenen bir törenin ardından. “Kararlı ve proaktif olmalıyız. Yeni yılanları başından ezelim. … Nijeryalılar sonuç bekliyor, bahaneler değil.”

“Bir ekip olarak birlikte çalışmanızı tavsiye ediyorum. Notlarınızı karşılaştırın, bilgileri etkili bir şekilde değiştirin ve kesintisiz bir süreç sağlamak için proaktif bir şekilde takip edin. Diğer güvenlik ajanslarıyla işbirliği yapın ve bu düşmanı bir kez ve herkes için yenin. Onları temizlememiz, ortadan kaldırmamız gerekiyor. Görevi tamamlamak için ihtiyaç duyduğunuz tüm desteği sağlamayı taahhüt ediyorum.”

JNIM, kuzey Mali'den ortaya çıkan ve Batı Afrika'da bir halifelik kurmayı hedefleyen El Kaide bağlantılı bir gruptur. Nijerya'ya girişi, Boko Haram ile 2009'dan beri mücadele eden Nijerya Silahlı Kuvvetleri için işleri daha da karmaşık hale getiriyor.

Nijeryalı siyaset bilimci Folahanmi Aina, Kwara Eyaleti'ndeki saldırının stratejik olduğunu, çünkü konumunun merkezi Nijerya'da ve Federal Başkent Bölgesi'ne yakın olduğunu belirtti.

“JNIM’in gücü ve yetenekleri göz önüne alındığında, grup artık Nijerya için varoluşsal bir tehdit oluşturuyor; zira Nijerya zaten birden fazla güvenlik tehdidiyle karşı karşıya,” diye yazdı 14 Kasım'da The Conversation Africa için kaleme aldığı makalede. “Ancak, doğru önlemler alındığında grup hızla geri püskürtülebilir.”

Uzmanlar, JNIM teröristlerinin 2021 yılı itibarıyla Nijerya'nın Kainji ormanında yerleşmeye başladığını belirtiyor. Bu orman, Benin ile sınırı kapsamakta ve Nijerya'nın Kwara ve Niger eyaletlerinin bazı kısımlarını içermektedir.

“JNIM, Benin'de ikinci bir cephe açmak için kuzeybatı Nijerya'da arka destek hücrelerini muhtemelen faaliyete geçirmiştir,” diye yazdı araştırmacı Liam Karr, Critical Threats Project’in Afrika Dosyası’nda 18 Haziran'da.

JNIM militanları, Nisan ayından bu yana Benin'de, Nijerya sınırına yakın yerlerde saldırılar gerçekleştirdi. Grup, birkaç yıldır Fildişi Sahili, Gana, Senegal, Togo ve şimdi de Benin sınırları boyunca kaçakçılık yollarında faaliyet göstermektedir.

12 Haziran'da JNIM, Nijerya sınırından 5 kilometreden daha az bir mesafedeki Benin'in Basso kasabasında bir askeri karakola saldırdı. 12 Temmuz'da JNIM, Benin ile Nijerya sınırının Nijerya tarafında çekilmiş bir video yayınlayarak, Batı Afrika'nın en kalabalık ülkesinde bir katiba (tugay) kurma niyetini ve kıyı komşularına yönelik saldırıları artırma hedefini açıkladı.

“Uyarı işaretleri uzun zamandır mevcut ve grup, Gine Körfezi'ne doğru uzandıkça artıyor,” diyor Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü araştırmacısı Taiwo Hassan Adebayo, The Africa Report'a. “Birçok Nijerya eyaleti, Benin ve Niger ile geçirgen, kötü korunan sınırlara sahip. Ne yazık ki, çok az önlem alındı.”

“Nijerya, sorun daha da kötüleşmeden hızlı bir şekilde harekete geçmelidir. JNIM, silahlı grup ağlarına sızarak kaos yaratabilir.”

Aina, Nijerya'nın askeri ve askeri olmayan yaklaşımlarla terörle mücadele çabalarını geliştirdiğine inanıyor. Ancak, JNIM'in güç kazanmasını önlemek için yapılacak çok iş var.

“İlk adım, yüz tanıma teknolojisi ve insansız hava araçları gibi gelişmiş teknolojileri kullanarak sınır güvenliğini ve yönetimini güçlendirmek olmalıdır. Bu, yerdeki insan istihbaratını tamamlayacaktır,” dedi. “Nijerya'nın kuzey merkezi bölgesinde hızlı konuşlanma için geçici askeri pozisyonların kurulması gerekiyor.”