AUKUS Pillar Two: Beklentiler ve Belirsizlikler

 AUKUS Pillar Two, Savunma Komitesi'nin son kanıt sunumunda milletvekilleri tarafından sürekli bir baskı altına alındı. Bakanlar ve yetkililer, bu teknolojinin anlamlı bir yetenek ürettiği veya açık uçlu bir sürece kaydığı konularında sıkça sorgulandı. Tanıklar, Pillar Two'nun gelişen teknolojilere odaklanan uzun vadeli bir çaba olduğunu savunsa da, komite üyeleri AUKUS'un duyurulmasından bu yana neredeyse dört yıl geçmesine rağmen, sanayinin hala net bir talep sinyali bulamadığını ve hükümetin ölçeklendirilmiş, sahada uygulanabilir bir yetenek ortaya koyamadığını öne sürdü.

AUKUS Pillar Two, denizaltılara değil, gelişmiş askeri teknolojilere odaklanan üçlü paktın bir parçasıdır; yapay zeka, otonomi, siber güvenlik, su altı sistemleri, hipersonik teknolojiler ve elektronik savaş gibi alanları kapsamaktadır. Amacı, Birleşik Krallık, ABD ve Avustralya'nın, işbirliğini tarihsel olarak yavaşlatan düzenleyici ve güvenlik engellerini ortadan kaldırarak, son teknolojileri daha hızlı bir şekilde geliştirmelerine, paylaşmalarına ve konuşlandırmalarına olanak tanımaktır.

Pillar One'dan farklı olarak, belirli bir amiral gemisi ürünü veya teslimat tarihi yoktur. Bu durum, başarının tanımını zorlaştırmakta ve milletvekillerinin odak, hesap verebilirlik ve somut sonuçlar konusunda artan endişelerini beraberinde getirmektedir.

Ian Roome MP, yapılan sorgulamanın, Birleşik Krallık, Avustralya ve ABD'deki şirketler arasındaki erken heyecanın belirsizlik nedeniyle azaldığını gösterdiğini belirtti. Şirketlerin kısmi bilgiler üzerinden yatırım yaptığını ve daha küçük tedarikçiler için ciddi finansal riskler taşıdığını vurguladı. Roome, "Hiç kimse sanayiye, AUKUS'un ne sunmalarını istediğini tam olarak söylemiyor ve bu nedenle varsayımlar üzerine para harcıyorlar," dedi; KOBİ'ler için sonuçların ağır olabileceğini ekledi.

Luke Pollard MP, eleştiriyi prensipte kabul ederek, hükümetin Pillar Two'yu "imza" veya "göz alıcı" projelerden oluşan az sayıda projeye daraltmak için Sir Stephen Lovegrove'un önerisini kabul ettiğini doğruladı. Ancak bu projelerin ne zaman açıklanacağına dair bir zaman çizelgesi veremedi ve anlamlı bir netliğin 2026'dan önce olamayacağını belirtti. Üst düzey yetkililer, ilerlemeye dair bir kanıt olarak denemeleri ve tatbikatları gösterirken, Hava Mareşali Tim Jones, bu faaliyetlerin henüz ölçekli operasyonel yeteneğe dönüşmediğini kabul etti. "Bu şeyleri henüz ölçeklendirmiyoruz," diyen Jones, Pillar Two'nun umut verici ilk çalışmalar ürettiğini fakat konuşlandırma için net bir yolun eksik olduğunu ifade etti.

Birçok milletvekili, etkileşim deneylerinin başarı olarak tanımlanıp tanımlanamayacağını sorguladı ve son tatbikatların bağımsız olarak geliştirilen farklı platformları içerdiğini belirtti. Fred Thomas MP, bu tür faaliyetlerin Pillar Two'nun bir başarısı olarak sunulmasının, ortaklaşa geliştirilen yetenekler konusunda asıl iddiayla kıyaslandığında beklentileri düşürme riski taşıdığını ifade etti.

Yetkililer, ayrıca Pillar Two için yönetim düzenlemelerinin henüz tam olarak gelişmediğini kabul ettiler. Jones, gözetimi güçlendirmek, daha sağlam teslimatlar getirmek ve ilerlemenin ölçümünü iyileştirmek için net bir alan olduğunu belirtirken, proje ekipleri arasındaki gayri resmi işbirliğinin de geliştirilmesi gerektiğini vurguladı.